Бала тәрбиесінде ойынның рөлі
Баланың дамуы мен мінез-құлқының қалыптасуында сүйіспеншіліктен кейінгі екінші рухани азық – ойын. Ойынсыз өткен балалық шақ сүйіспеншілік көрмей өсумен тең. Бала үшін ойын – өмірді танытатын құрал іспеттес. Ойын барысында неше түрлі қиындықтарға ұшырасқан бала, сол қиындықтарды жеңуге тырысу арқылы өмірге бейімделеді. Әлеуметтік қарым-қатынасты, қоғамдық іс-әрекетті ойын арқылы (үйшік-үйшік, дәрігерлік т.б. ойындар) үйренеді. Қиял күші шарықтап, ойын қимылдары арқылы баланың...
date24.04.2017readCount730readmoreТолығырақ
Балиғат жасы дегеніміз қай жас?
Бойынан балиғат белгісі (етеккір мен мәни) байқалған күннен бастап қыз бен ұл балиғат жасына толған болып есептеледі. Ал егер бұл белгілер кешеуілдеп жатса, онда жоғарыда баяндағанымыздай көпшілік ғалымдардың көзқарасы бойынша 15 жасынан бастап балиғатқа толған болып саналады. Балиғат жасына толған бала балалық шақтан шығып, толығымен ересек кісілердің қатарына қосылады. Ислам діні бойынша, балиғат жасына толғаннан бастап ол өз бетінше шешім қабылдай алады. Дербес жұмыс бастап,...
date11.04.2017readCount1428readmoreТолығырақ
Бала тәрбиесі — үлкен бір ғылым
Тәрбие мәселесінің қаншалықты маңызды екенін Абдолла Аблонидің тәрбиеге байланысты айтқан: “Тәрбие – біз үшін не өмір, не өлім, не құтылу, не бақыт, не қайғы мәселесі”, —  сөзінен белгілі. Қазіргі кезде тәрбие мәселесі өзінің өткірлігі жағынан еліміздегі Арал, Балқаш сияқты экологиялық проблемалардан кем емес, сондықтан тәрбие мәселесін экологиямен қатар қоюға тиіспіз деп ойлаймын. Ал бала  тәрбиесінде  — отбасы ең үлкен мықты тәрбие ошағы. Баланың адамдық...
date08.04.2017readCount1273readmoreТолығырақ
Мураһиқ жасы: 10-15 жас аралығы
Пайғамбарымыздың (саллАллау аләйһи уә сәлләм) балаға намаз оқыту жайлы айтқан хадисінде он жастың аталуы тегін емес. Бұл жаста баланың бойында әлі балиғат жастың белгілері байқалмаған жағдайда, балалық пен балиғат ортасындағы «мураһиқ жасы» басталады. Балиғатқа толу дегеніміз, қыз баланың етеккірінің келуі, ұл баланың ұйқыда немесе ояу халінде «мәни» деп аталатын ұрығының ағуы. Қыз бала үшін ең ерте етеккір 9 жасында келуі мүмкін. Бұл ретте 4 мәзхабтың да көзқарасы осындай....
date03.04.2017readCount1019readmoreТолығырақ
Бала тағдыры – ертеңгі ұлт тағдыры
Бала – адамның бауыр еті. Ол тәтті әрі сүйкімді. Бала – дүниедегі ең асыл да қымбатты жан. Бастысы – ізімізді жалғастырушы келешек ұрпақ. Жас нәрестенің дүниеге келген сәтінен бастап бұралаңдаған қылықтары мен әртүрлі жасаған тойымсыз әрекеттері, былдырлаған сүйкімді тілі де кез келгенді өзіне баурап алардай тартымды екендігі баршаға белгілі.  Міне осындай шаттыққа толы болған дүниеден қол үзіп, баланың сүйкімділігін сезінгісі келмейтін жандардың барлығын есітіп, көрген...
date27.03.2017readCount539readmoreТолығырақ
Бала күдігін әуел бастан сейілту
Намаз және басқа да діни мәселелерде баланың түсінбеген бірқатар сұрақтары болуы мүмкін. Әсіресе, тұйық мінезді балалар дінге қатысты көкейіндегі сауалдарын ата-анасына ашып айта бермейді. Орайы келгенде, баланың ішкі ойларын біліп отыру ата-ана үшін маңызды. Есейген сайын өзі түсінбеген ұғымдар балаға күрделене береді. Кейде қандай да бір ойындағы күмәндар жара секілді тез ұлғайып, оның ақиқатқа барар жолын тұмшалап тастайды. Күндердің күні көңілін күпті еткен күдіктен қалай...
date23.03.2017readCount1038readmoreТолығырақ
Баланы ертеңгі күнге дайындау
Қайталап айтуды қажет ететін мәселе – балалардың қоршаған ортасын есепке ала отырып, жасына, деңгейіне, білімі мен танымына сай оның тәрбиесін қолға алу. Бала бес жаста болса, әліппені үйреткендей, діни мағлұматтарды ерінбей, жалықпай түсіндіруіміз керек. Ол жеті жасқа келгенде берілетін білім басқа болса, он жасқа келгенде одан күрделірек білім алуы тиіс. Алайда мұның мынадай маңызды жағы бар, балаға айтпақ болған мәліметіміз оның жасына сай әрі келесі кезеңнің де талаптарына...
date14.03.2017readCount1168readmoreТолығырақ
Тәмииз жасы: 7-10 жас аралығы
  Ислам дінінде бала тәрбиесінде тәмииз жасының маңыздылығы ерекше. «Тәмииз» араб тілінде «ажырату, айыру» деген мағынаны білдіреді. Тәмииз жасы дегеніміз, баланың бір нәрсені басқаларынан саналы түрде ажырата алуы. Тәмииз жасын мұсылман ғұламалар өздерінің зерттеу салаларына қарай әр түрлі сипаттаған. Мысалы, хадисшілер айтылған нәрсені толық түсініп, жауап бере алу жасын «тәмииз жасы» деп көрсетеді. Тәпсіршілер болса, «әлі әйел әуретінің байыбына бара...
date06.03.2017readCount1119readmoreТолығырақ
Алты жастағы бала
Бұл балалықтан жасөспірімге қарай қадам басатын кез болғандықтан, бала екінші өтпелі кезеңді басынан өткізеді. Бес жасына қарағанда мінезі шатақтау болып, сырттан қарағанда енжарлыққа бой алдырғандай көрінеді. Бірақ осы жаста бала әжептеуір жетістіктерге  қол жеткізеді. Өзі жуынып, киініп, түймелерін өзі қадай алады. Қырқу, жабыстыру, сурет салу, бояу секілді істер қолынан келеді. Оңы мен солын танып, кеше мен бүгінді ажыратып, үйрену талабы да арта түседі. Әріптер мен сандарды...
date28.02.2017readCount984readmoreТолығырақ
Балаңыз беске келгенде
Бұл жаста баланың екінші «алтын кезеңі» басталады. Бастаған ісін жартылай тастап кететін төрт жасар бала беске қадам басқанда ісіне тындырымды, үйретілген шаруаларды жайлап өзі атқара бастайтын халге жетеді. Мысалы: тамақ жеу, ішу, жуыну, киіну, тістерін тазалау секілді жеке басының шаруаларын өзі тындыра алады. Дегенмен, кішігірім көмектерді қажетсінуі мүмкін. Әлі де әке-шешесіне тәуелді болғанымен, өзімен қатарлас балалармен ойнай алады. Велосипед айдау, жіппен секіру, доп...
date20.02.2017readCount2776readmoreТолығырақ