Ömîrîñdî rette

Universitet. Auditoriyağa oqıtuşı kîrîp keldî. Özîmen bîrge keybîr qûral-jabdığı da bar. Lâm-mim demey bos şını ıdıs îşîne golf doptarın sala bastadı. Şını ıdıs tolğan kezde studentterden: «Kördîñder me? Idıs toldı. Solay emes pe?» - dedî. Bîrauızdan barlığı: «İâ, solay», - destî. Oqıtuşı qiırşıq tastar bar ıdıstı alıp, âlgî şını ıdısqa töñkerîp jîberdî de bastapqı sûrağın qoydı. Studentter de iâ, toldı destî. Sonda oqıtuşı qalta qapşıqtağı qûmdı şını ıdısqa qûydı. Tağı sûrağın qaytaladı. Şâkîrtterî de jauabın qayta ayttı. Sonda oqıtuşı kofe şını-ayağındağı sudı ıdısqa qûydı, studentter tügel derlîk küle bastadı. Auditoriyanı ünsîzdîk bilegen sâtte ûstaz bılay dedî: «Men senderdîñ mına nârsenî bîlgenderîñdî qalaymın. Bûl şını ıdıs ârbîrîñnîñ ömîrîñ siyaqtı. Golf doptarı senderdîñ ömîrlerîñdegî eñ mañızdı nârseler. Ol imanıñ, jürîs-tûrısıñ, mînez-qûlığıñ, otbasıñ, densaulığıñ jâne dostarıñ. Eger, barlıq nârseden ayırılıp, osı golf doptarın joğaltpasañdar, ömîrlerîñ tûraqtı türde ârî qaray jılji beredî. Al, qiırşıq tastar ömîrîñdegî qajettîlîkterîñ. Ol jûmısıñ, üyîñ, kölîgîñ jâne t.b. Al, qûm bolsa üydîñ jiĥazı, oyın sauıq qûralı jâne t.b. siyaqtı qarapayım dünieler. Demek, şını ıdısqa eñ âuelî qûm salatın bolsañ golf doptarı men qiırşıq tastarğa orın qalmaydı.

Nâtijesînde, ömîrîñ mañızsız jâne ekînşî kezektegî dünielermen ötedî. Mañızsız dünielermen uaqıt ötkîzu mañızdı şarualarğa uaqıt tappau degen söz. Sondıqtan, ömîrîñdî mañızdı şarualarğa süyenîp rette. Al qalğanı qûm siyaqtı. Oqıtuşı keremet oyın tâmamdağan kezde studentterdîñ bîrî sûraq qoymaq bop qolın köterdî. Student: «Sîz bûl jerde kofe şını-ayağı nenî bîldîretînîn aytpadıñız», - dedî. Oqıtuşı: «Senîñ sûrağıñ menîñ qattı quanttı. Bûğan kofenî qosqanım, ömîrde qanşalıqtı jûmıs bastı bolsañız da, bîr şını kofege uaqıt tabılatının jetkîzgîm keldî», - degen eken.

Demek, kündelîktî ömîrdî târtîpke keltîru asa mañızdı. Adamdardıñ köbî mûnı mañızsız jâne keregî joq âreket dep sanaydı. Kündelîktî şaruasın âyteuîr retsîz jâne bey-bereket jasay beredî. Dese de, jartı bet aq qağazğa tüsîrgen jospar ûsaq-tüyek bop körîngenîmen, adamnıñ aytulı jetîstîkke jetuînde mañızdı rolî bar. Endeşe, jospar qûrğanda eñ âuelî bastapqılıq şarualarğa mân beru kerek. Mañızdı şarua, şetkî şaruadan îlgerî tûruı şart. Negîzgî jûmıs qosalqı jûmıstan keyîn tûrmauı kerek. Ol üşîn nenîñ mañızdı ârî kezek küttîrmeytîn şarua ekenîn, al nenîñ ekînşî kezektegî qosalqı îs ekenîn anıqtap alğan dûrıs.

Osı orayda ayta ketetîn jayt, eñ keñ tarağan qatelîktîñ bîrî basımdıq pen maqsattı şatastıru. Basımdılıq – mañızdı jâne negîzgî mâseleler. Mîne, osı basımdılıq negîzînde maqsat ayqındaladı. Demek, basımdılıq ârbîr maqsatqa bağıt-bağdar beredî. Mâselen, otbası amandığı, densaulıq, materialdıq âl-auqat bûl basımdılıq. Al, endî osı basımdılıqqa qol jetkîzu üşîn aylıq tabıs, jıldıq kîrîstî retteu üşîn kâsîppen aynalısu, jaqsı âulet qızına üylenu, balağa jaqsı mektep tañdau – maqsat.

Mısalığa, dînde de solay. Jundub bin Abdulla (r.a.) bılay deydî: «Bîz Payğambarımızben (s.ğ.s.) bîrge bolatınbız. Ol kezde jas jîgîtpîz. Bîz âuelî imandı üyrenetînbîz, sosın Qûran üyrendîk. Sonda imanımız küşeye tüstîn edî».

Âuelgî uaqıtta âr künîñîzge jospar qûrıp körîñîz. Keyîn bîr jûmağa, sosın bîr ayğa. Eñ mañızdısı sol jospardıñ negîzgî şaruaların aynıtpay ûstanıñız. Kerî şegînuşî bolmañız. Âytpese, künde küygelektep, bîr îstî bastasa, ekînşîsî esîne tüsîp, qaysı bîrîn îsterîn bîlmey esî şığadı. Basımdılıq ayqındalıp, oğan jetetîn maqsattar bekîtîlgen adam eñ âuelî köñîlî jay tabadı. Sonımen bîrge, jûmısıñız rettelîp, belgîlî bîr nâtijege qol jetkîze bastaysız. Sonday-aq, uaqıtıñız zaya ketîp, materialdıq şığınğa ûşırauıñız toqtaydı. Nâtijede, jûmısıñız jemîs berîp, bala-şağağa da uaqıt böluge mümkîndîk tuadı.

date03.10.2017readCount921printBasıp şığaru