MEN DE ÓMIR SÚRIP JÚRMIN

Bir adam óziniń bala kezinen biletin dosyna kirip shyǵýdy uıǵardy. Ol dosy bala jasynan múgedek, qolarbaǵa tańylǵan jan bolatyn. Araǵa aı salyp, jyl jyljytyp osylaı kóńilin aýlap shyǵatyn ádetimen bul joly da ol dosynyń úıine bas suqty. Ekeýi de egde tartqan. Biraq bul júrip-turǵasyn, deni saý bolǵasyn múgedek dosynan jasań kórinetindeı. Dosymen áńgime-suqbat qurý oǵan aıryqsha áser etedi, nege ekeni ózine beımálim qaı taqyrypty qozǵamasyn, bul dosy bárin biledi, búge-shegesine sheıin talqylap, oıǵa jaqsy oı jamaıdy, tumandy seıiltip, bárin uǵynyqty qylyp jiberedi. Bul dosynyń osy qasıeti úshin de qurmetteıdi. Ol búgingi áńgimeden de qatty áserde qaldy. Sodan oılandy, "Bul dosym ǵoı bala jasynan múgedek, júrip-tura almaıdy, biraq ómir kórgen bizden, myna menen artyq, bilmeıtini joq, sonda bul ózi qalaı?.." dep saýalyna jaýap tappaı, araǵa kún salyp, múgedek dosyna qaıtyp keldi.

- Dosym, men senen bir nárse suraıyn dep edim... Biraq janyńdy jaralap alamyn ba dep...

- Qysylma, aıta ber. Ekeýmizdiń aramyzda aıtylmaǵan ne qaldy, dosymsyń ǵoı, kósil!-dep jigerlendirdi. Bul kókeıindegi suraǵyn qoıdy.

- Sen ǵoı tórt qabyrǵadan basqany kórmeısiń, bilmeısiń, osy jatys... Biraq bilmeıtiniń joq. Seni tyńdasam men múldem ómir súrmegendeı kúı keshem, tipti ana tysta júrgen adamdar da ómir súrip jatpaǵandaı kóriniedi maǵan... Sen ne kúná, ne jaqsy, baqyt degenimiz ne?.. Bárin-bárin qaldyrmaı bilesiń. Jaratylys jaıly oı-tolǵamyń, adamnyń jan dúnıesinde bolatyn qubylystardy, ol er me, áıel me, barlyǵyn oqyp-toqyp qoıǵansyń. Bir qarasam sen eń kemel adamdaısyń, al keıde eń kúnáhardaı kórinesiń... Osynyń sebebi nede? Sen munyń bárin qaıdan bilesiń? Seniń otyrysyń osy ǵoı...

Dosy jymıyp qana otyrdy. Muny aqyryna sheıin tyńdady. Sosyn lám dep til qatpastan arbasynyń dóńgelegin qozǵap, kelesi bólmege ótti. Buǵan sońyma iles dep ıshara jasady. Kelesi bólme tolǵan sóre-sóre kitap...Quran-Kárim, dinı kitap , Abaı, Shákárim, Maǵjan, Tolstoı, Shekspır, Gete, Pýshkın, Dostaevskıı, Chehov... ne kerektiń bári tunyp tur... Aqyn-jazýshylar men nebir ǵalymdardyń eńbegi.

- Dosym, mine, men osy dúnıeni túgel meńgerdim, oqydym-toqydym óziń aıtqandaı, jáne jaı oqyp qoıǵam joq, munyń bárin júregimnen ótkizdim... Sondyqtan da men sender sııaqty júrip-turmasam da álemniń túkpir-túkpirin sharlap shyqqan adammyn. Men jıhangezbin, dárýishpin, ǵashyq janmyn!.. Men de ómir súrip jatyrmyn!.. Durysy, ómir súrip júrmin,-dedi.

Munaıdar BALMOLDA