«MOLASYNDAI BAQSYNYŃ» JALǴYZ QALASYZDAR!

Kez-kelgen eldiń, ulttyń, halyqtyń nanymy, senimi, dini sózinen, dástúrinen, ustanymynan, kıiminen, tipti ǵımaraty men sáýletinen de kórinis beredi.

Máselen, Qoja Ahmet Iassaýı, Arystanbab, Qarahan, Joshy han, Alasha han kesenelerinen alyńyz da, Ejelgi Taraz, Saraıshyq, Saýran, Otyrar qalashyǵyna baryńyz, Batystaǵy Beket ata, Shopan ata, Qaraman ata, Masat ata jerasty meshitterin aralańyz, barlyǵy da – Islam mádenıetiniń jádigerleri.

Uzaqqa barmaı-aq, ata-babańyzdyń mazaryn-aq aralap shyqsańyz, ár molanyń basynan Islamnyń sımvoly bolǵan aıdy kóresiz.

Osy kúni «táńirshilmin» dep júrgen «jalǵan táńirshilder» osy mádenı muramyzdy syzyp tastaýmen ne kózdegisi keletini túsiniksiz?

Táńirshildik Islamǵa deıingi nanym-senimimiz bolǵanynda eshkimniń daýy joq. Alaıda, babalarymyz mańyzdy tańdaý jasady. Ol da – Islam dini. Ǵasyrlardan beri Islam ejelgi ádet-ǵuryptarymyzben sıntezdelip, dástúrimizge aınaldy. «Dástúrdiń» tanymy da halyqtyń kemi úsh býyn ókiliniń ádet etken ustanymy. Al biz qansha ǵasyrdan beri musylmanbyz?

Al Islamda joq dástúrlerimizge ne deısiz deseńiz, Islam nanym-senimine qaıshy dástúrdi joıýǵa shaqyrmaıdy. Buǵan qatysty Muhtar Áýezov óziniń «Ádebıet tarıhy» eńbeginde bylaı degen:

«Musylmanshylyqqa aýysqan soń, qazaq bıik belden asyp ketkendeı bolady. Beldiń astynda kórinbeı qalyp otyrǵan dúnıe: baıaǵy baqsy zamanynyń eskilikteri. Bergi zamanǵa onyń belgisi kelse,

- musylmanshylyq súzgisinen ótip keledi,

- bolmasa eldiń erekshe súıip, aıryla almaǵanynan keledi,

- ne dinge kemshilik keltirmeıtin ádetter keledi.

Mysal, jar-jar, betashar sııaqty barlyq salt óleńderi».

Endeshe, kelmeske ketkendi kókseıtinderge Abaıdyń «Molasyndaı baqsynyń, jalǵyz qaldym tap shynym!» degen sózin esterine salǵym keledi. Tarıhı shyndyqqa qarsy shyqpańyzdar, báribir «molasyndaı baqsynyń» jalǵyz qalasyzdar.

Saltan SAIRANULY