RAMAZAN AIY - RÝHANI JAŃARÝDYŃ ULY MÚMKINDIGI

Ramazan – on eki aıdyń sultany, kúlli musylman asyǵa kútetin qasıetti aı. Bul – Jaratýshynyń raqymy tógilip, júrekter ıman nurymen jańaratyn, pende men Rabby arasyndaǵy baılanys nyǵaıa túsetin berekeli kezeń. Ramazan tek ashyǵý men shóldeýdiń aıy emes, ol - rýhanı kemeldenýdiń, ózin-ózi tárbıeleýdiń uly mektebi.

Bul aıda oryndalatyn ǵıbadattar sabyrdy, shúkirshilikti, kórkem minezdi qalyptastyryp, adamdy rýhanı turǵydan jetildiredi. Oraza arqyly pende nápsisin tyıyp, júregin tazartyp, ımanyn kúsheıtedi.

1. Ramazan taqýalyqqa jeteleıdi

Alla Taǵala qasıetti Quranda orazanyń basty maqsaty – taqýalyqqa jetý ekenin baıan etedi. Oraza adamnyń ishki dúnıesin tazartyp, ózin-ózi baqylaýǵa, adal ómir súrýge baýlıdy. Nıet, kórkem minez, izgi amaldardyń barlyǵy da pendeni taqýalyqqa jeteleýge baǵyttalǵan.

2. Ramazan kúnálardan tazartady

Paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.) hadısinde Ramazanda ımanmen ári saýabyn úmit etip oraza ustaǵan adamnyń ótken kúnálary keshiriletini aıtylǵan. Bul aı – táýbege kelip, keshirim tileıtin, júrekti kúnádan tazartatyn múmkindik aıy.

Shákárim Qudaıberdiuly orazanyń mánin tereń túsinip, adam bul aıda tek ashyǵyp qana qoımaı, jaman sóz ben teris áreketterden de tyıylýy tıis ekenin eskertedi. Demek, oraza – tek denelik emes, rýhanı tazalyqtyń da kepili.

3. Orazanyń ereksheligi

Oraza – Alla men qul arasyndaǵy eń yqylasty ǵıbadat. Onyń saýabyn tikeleı Alla Taǵala Ózi beredi. Bul qulshylyq adamnyń ishki jan dúnıesin tárbıelep, nápsisin tejep, rýhyn kúsheıtedi.

Imam Ǵazalı orazany úsh dárejege bóledi:

    a. Jaı oraza - iship-jeýden tyıylý;

    á. Músheler orazasy - til, kóz, qol, aıaq sekildi múshelerdi kúnádan saqtaý;

    b. Júrek orazasy - júrekti jaman oıdan tazartyp, Allaǵa tolyq bet burý.

4. Ramazan nápsini tárbıeleıdi

Oraza adamǵa óz erkin basqarýdy úıretedi. Kúndelikti ruqsat etilgen nárselerden tyıylǵan jan, keıin haram isterden de boıyn aýlaq ustaı alady. Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) orazanyń tek iship-jeýden tyıylý emes, jaman minez ben jaman sózden saqtaný ekenin erekshe eskertken.

5. Ramazan yqylas pen shynaıylyqqa baýlıdy

Oraza - kózge kórinbeıtin, rııasyz ǵıbadat. Namaz, sadaqa, qajylyq sekildi amaldar syrt kózge baıqalsa, orazanyń shynaıylyǵyn tek Alla ǵana biledi. Sondyqtan bul aı adamdy shynaıylyqqa, taza nıetke tárbıeleıdi.

6. Ramazan meıirimdilikke úndeıdi

Bul aıda adamdar bir-birine keshirimdi, janashyr bolýǵa, jomarttyq jasaýǵa, muqtajdarǵa kómektesýge umtylady. Quran men hadısterde meıirimdilik tanytýdyń mańyzy erekshe atap ótiledi. Aýyzashar berý, sadaqa jasaý, keshirimdi bolý - Ramazannyń basty kórinisteri.

7. Ramazan - Quran aıy

Qasıetti Quran dál osy aıda túsken. Sondyqtan Ramazan «Quran aıy» dep atalady. Bul kezeńde Quran oqý, túsiný, jattaý - asa mańyzdy amaldardyń biri. Ǵulamalar Ramazanda Quran oqýdy erekshe qulshylyq sanaǵan.

8. Ramazan duǵanyń qabyl bolýyna jol ashady

Ramazan - duǵalar qabyl bolatyn berekeli ýaqyt. Ásirese, aýyzashar sátinde jasalǵan tilek keri qaıtarylmaıdy. Sondyqtan bul aıda adam Alladan keshirim, bereke, tynyshtyq pen ıgilik tileýi qajet.

Qorytyndy

Ramazan - adamnyń rýhanı jańarýyna, minez-qulqyn túzetýine, ımanyn kúsheıtýine berilgen uly múmkindik. Bul aıdy qadirlep ótkizý - ár musylmannyń basty paryzy.

Alla Taǵala barshamyzdy qasıetti Ramazan aıyna aman-esen jetkizip, orazamyz ben ǵıbadattarymyzdy qabyl etsin! Ámın!

 

Amantaı TOIShYBAIULY